İçeriğe geç

Buğdayın Genetiğiyle Oynanınca Çölyak Hastalığı Ortaya Çıktı

Buğdayın Genetiğiyle Oynanınca Çölyak Hastalığı Ortaya Çıktı

Amerikalılar 1943 yılından itibaren buğdayın genetiğini bozmaya karar verdi. Bunun için Amerikan hükümeti, Mexico City yakınlarında bir Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezi kurdu.

Dr. Norman Borlaug, Minnesota Üniversitesi’nde çalışan bir bitki genetikçisiydi. Buğdayın verimini artırmak için önce başağını kolayca büyüttü ardından sapını kısaltıp kalınlaştırmayı başardı. Böylece kısa süre içinde dünya üzerinde bilinen tüm buğday türlerini yok edecek cüce buğday üretilmişti. En zararlı değişiklik ise buğday proteini olan Gluten üzerinde oluştu. Yeni geliştirilen cüce buğday türü, vahşi ve saldırgan bir gluten yapısına kavuşmuştu.

Cüce buğday sayesinde, vücutta Gluten maddesine karşı oluşan tahammülsüzlük sonucu gelişen Çölyak hastalığı ortaya çıktı. Çölyak, 1953 yılında ilk kez buğday ile ilişkilendirilip, hastalık olarak tanımlandı. Oynanmamış buğdayı insanoğlu 10 bin yıldır tüketiyordu ve Çölyak diye bir hastalık tanımlanmamıştı.

Amerika, 1948’den itibaren Marshall yardımlarını başlattı. Bu yardımlar kapsamında Türkiye’ye genetiği bozulmuş cüce buğday tohumları da gönderildi ve tüm Anadolu’ya bu tohumlar yayıldı. Türkiye’nin atadan kalma tüm yerli buğday tohumları neredeyse tamamen yok oldu ve hepsinin yerini cüce buğday türleri aldı.

Genetiği bozulmuş cüce buğday, yıllar içinde dünyanın neredeyse tüm tarlalarını işgal etti. Dünya buğday tohumu için Amerika’ya bağımlı hale gelmişti. Bugün Türkiye ve dünyada tarımı yapılan tüm buğdayın yüzde 99’u genetiğine müdahale edilmiş cüce buğdaydır.

Genetiği değiştirilmiş cüce buğday Meksika’dan Çin’e, Türkiye’den Hindistan’a kadar tüm dünyaya yayılmıştır.

Çölyak hastalığı her yaşta teşhis edilebilmekle birlikte teşhisi zor olan hastalıklardan biridir. Çünkü
belirtiler çoğunlukla ilişkili bir başka hastalığı da düşündürmektedir. Örneğin kansızlık, teşhis edilmemiş laktoz alerjisi, erken osteoporoz gibi hastalıklarla benzer belirtiler gösterdiğinden karıştırılabilir.

Çölyak hastalığının tek tedavisi ömür boyu buğday, arpa, çavdar yulaf tahıllarında bulunan glutenden uzak sıkı bir diyettir.

Çölyak hastaları, buğday, arpa, çavdar, yulaflı gıdalar tüketmedikleri gibi ayrıca marketlerde satılan hazır gıdaların içeriklerine dikkat etmelidirler. Mutlaka gluten içermeyen gıdalar tüketmeliler.

Çocuklarda görülen belirtiler: Karın ağrısı, karında şişlik, ishal, huzursuzluk, iştahsızlık, enfeksiyonlarda artış ve gelişme geriliği, kusma, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabilir.

Yetişkinlerde görülen belirtiler: Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik, yaşa göre kilo azlığı, kas zayıflığı, kansızlık, dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacının artması, ishal, kusma, bezginlik, nedeni bilinmeyen karaciğer hastalıkları, ağız içinde oluşan aftlar, iştahsızlık, gaz şikayetleri, eklem ve kemik ağrıları, sinirlilik, ciltte kaşıntılı döküntüler.

Çölyak hastalığı bulunanlara zarar veren ürünler:
Buğday, arpa, çavdar ve yulaf katkılı her türlü ürün. (un, bulgur, bulgur pilavı, irmik, makarna, şehriye, kuskus, ekmek, kek, pasta, kurabiye, bisküvi, börek, çörek, gofret, simit, kraker, dondurma külahı, unlu tatlılar, gluten içeren hazır salça, ketçap, un ilave edilen çorbalar, soslar, tarhana, yarma gibi).

Galete ununa veya una batırılarak kızartılmış tavuk balık gibi et ürünleri.

Malt kullanılan içecekler, bira votka cin v.b.

Guten içeren hazır çorbalar, köfte, pane harçları gibi hazır çeşniler.

Sirke, çikolata, puding, sakız, ketçap, mayonez, dondurma gibi gıdaların bazılarında gluten bulunabilmektedir. Bunlar yenilmeden önce muhakkak ürün hakkında ambalajına bakarak bilgi edinilmelidir.

Tuzlu, soslu kuruyemişler, glutenle yapıştırıldığı için yasaktır. Ancak bunların glutenle işlem görmemiş hali, gluten içermeyen kuruyemişler serbesttir.

Glutensiz diyette ayrıca nelere dikkat edilmeli?
Okul ve dışarıda yemek yerken dikkatli seçimler yapılmalı.

Buğday unu karışık mısır unu, pirinç ununa dikkat edilmeli.

Etiketsiz gıda tüketiminde çok dikkatli olunmalı.

İlaçlar, kozmetik ürünleri, şampuan, kremler vb. gluten içerikleri yönünden dikkatli kullanılmalı.

Pişirme ve hazırlık aşamasında güvenli gıdaların glutenli gıdalarla bulaşmamasına dikkat edilmeli.

  • Hayran
  • Mutlu
  • Üzgün
  • Kızgın
  • Sıkıcı
  • Korkunç

Benzer içerikler


Sağlık

Buğdayın Genetiğiyle Oynanınca Çölyak Hastalığı Ortaya Çıktı Yorumları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir